Militrespubliko
Cezar
Militrespubliko
Parolis barbare la laŭtparolil’
mensogojn pri l’ brava anar’.
Reganto parolis kun granda senil’.
Eksonis de supre fanfar’.
Ni staris ĉe l’ rando kun morna mien’,
entondre de l’ marŝa muzik’.
Sed flagon ne svingis pro nia sinten’.
Por kio militrespublik’?
La grego rigardis al ni kun koler’,
amase en laŭta aplaŭd’.
Perfide nin gapis sen iu toler’.
Trakuris min frost’ sur la haŭt’.
***
Blazio Vaha, Wacha Balazs demandis:
Kara Cez,
ĉu tio estas fantazia okazo laŭ ofta, ripetiĝanta modelo, aŭ temas pri io historie konkreta?
Pri ambaŭ. Mi travivis tion, kiam mia naskiĝlando GDR enmarŝis en Ĉeĥion. GDR = Germana Demokratia Respubliko. Duan fojon, kiam FRG = Federcia Germana Respubliko, ekpartoprenis en la militkrimo ĵeti bombojn sur civilistojn en Jugoslavio. En ambaŭ kazoj mi estis ŝokita kiel rapide homoj povas ŝanĝi sian opinion pri paco kaj milito. Krome mi konas tion el rakontoj de Marut, kaj el aliaj tempodokumentoj pri la Unua kaj Dua Mondmilitoj. La aludo pri la brava anar’ estas flankbato pri la esperantistoj, kiuj gloris militojn - ankaŭ tiaj tempoj estis. En Germanio esperantistoj provis kunlabori kun Hitler, aliaj laboris por Stalin. Vilhelmo Reich verkis pri la psikologia flanko de militoj, pri la temo amaso kaj militoj. Se ne estos plu amasoj kaj gvidantoj de tiuj amasoj, ne estos plu militoj. Kaj ankaŭ ne plu marŝmuziko, kaj ne plu laŭtparoliloj, kiuj ludas gravan rolon en la romano de Orwell: 1984. Jen malagrabla, sed gravega libro…
Amike, Cez!