Poetoj por la paco, kontraŭ milito

el s.c.e.

Estimataj Gesinjoroj, mi sendas al vi aldonitan artikolon el revuo “Przekrój” senditan al mi far sociologo sinjoro Zbigniew Galor rilate al esperantaj disaŭdigoj kune kun tradukita de mi teksto en Esperanton. Kun sinceraj Novjaraj Deziroj -Edward

Edward Jaśkiewicz
======================

Zamenhof foriru en Madagaskaron

Li estis kandidato al Nobel-Pacpremiito. Bjalistoko estis lia familia urbo. En aĝo de 10 jaroj antaŭ longa tempo ol li iĝis okulkuracisto kun viena diplomo, li verkis dramon “Babelturo, kiu respegulis bialistokan tragedion en 5 aktoj.

Kaj kvankam li poste estis kuracanta vidkapablojn kaj okulmalsanojn, do plej grava por li estis – dum lia tuta vivo – lingvo kaj revo pri interhoma kompreniĝo. La laboron pri agado de sia vivo li komencis jam en mezlernejo. En 1885 jaro la projekto nomata nun lingvo Esperanto estis alpreninta decidforme.
(Plulegu)

Deseo

Entre otros, deseo la pronta muerte
de Reagan, Thatcher, Bush (padre e hijo),
del papa Wojtyla, Sharon, Pinochet
y del vecino del segundo.
¿Pecado?:
etimológicamente, desear significa
esperar de las estrellas.

Deziro

Inter aliaj, mi deziras la baldaŭan morton
de Reagan, Thatcher, Bush (patro kaj filo),
de papo Wojtyla, Ŝaron, Pinochet
kaj de l’’ najbaro de la dua etaĝo.
Ĉu peko?:
etimologie, deziri signifas
atendi de la steloj.

Bedaŭrinde morto trafis Pinochet’on antaŭ ol justaj verdikto kaj puno. Ĉiel ajn, krom en la okuloj de kunkulpaj pinoĉetistoj, la tuta mondo rigardas lin krimulo. Koncerne mian poemeton, iom post iom metabolo pereigas tiujn kanajlojn: tamen mankas multaj nomoj en ĉi privata dezirlisto, ekzemple tiuj de Castro, Putin, Kissinger…

Por memori Wouter Pilger, kiu forpasis abrupte meze de Aŭgusto.

ĈIUJ FLOROJ ESTAS FOR?
de Pete Seeger
tradukis Wouter Pilger

Ĉiuj floroj estas for,
Kie ili estas nun?
Ĉiuj floroj estas for,
Jam de longa temp’.
Ĉiuj floroj estas for,
Knabin’ ilin premis al la kor’
Ĉu nun komprenas vi?
Ĉu nun komprenas vi?
(Plulegu)

Bertolt BRECHT [BERtold breĥt] (naskiĝis la 10-an de februaro, 1898, mortis la 14-an de aŭgusto, 1956) estis germana verkisto, dramisto kaj reĝisoro, li havis komunismajn idealojn. Brecht naskiĝis en Augsburg. Abomenante la germanan politikon kaj persekutate de la regantoj, li en 1933 forlasis Germanion kaj vivis inter alie en Svisio, Finnlando, Danio kaj Usono. En 1949 Brecht revenis al Orienta Berlino, kie li kune kun sia edzino, la aktorino Helene Weigel, fondis la teatran grupon “Berliner Ensemble”. Brecht mortis en Berlino en 1956.

El Vikipedio

En Esperanto troveblas:

• multaj poemoj en la retejo de Cez
  
• “Historioj pri sinjoro Kojno”, “La mantelo herezula”, “Pecoj el Me-ti, Libro de turnoj” kaj “Pecoj el la Tui-romano” en la retejo de Vilhelmo Lutermano
• Trigroŝa romano

Tiun ĉi afiŝon mi retrovis tute hazarde. Ĝin ekkreis la kara Cez’ kies vera nomo estas Hans-Georg Kaiser, genia homo kaj tre tre klera. Mi trovis ĝin tute hazarde antaŭ iom da tagoj kaj aperis sub miaj okuloj. Sinjorino Scivolemo instigis min eklegi kaj vidis, ke Cez’ pretigis ĝin la 28an de Novembro, 2005a je 14a kaj 54 minutoj. Mi ne scias, kial li ne plu afiŝis ĝin. Nek iam, eble, mi scios la kaŭzon.
Sed nun 27an de Aprilo 2006a, afiŝi tiun ĉi poemon de Kalocsay havas signifon. Duoblan, mi dirus. Ĉar tiel ne nur oni rememoras unu el niaj plej gravaj poetoj, sed ankaŭ ĉar oni rememoras liajn vortojn, ideojn kaj pensojn. Iasence ni donas al li tiun senmortecon kiun li certe meritas.
Eĉ pli. Des pli ni aŭskultas radi-, televid- elsendojn, ni sentas ke nia mondo ne estas en paco. Ni ne estus revuloj se ni pensus nin en vere paca mondo, ni estus frenezaj. Ni devas lerni nian pasintecon, por bone vivi la nuntempecon. Nur tiel ni povas esperi je paca estonteco.

K. KALOCSAY
Balado pri la atombombo

aperis en Literatura Mondo, 1947, p. 9

Hip, hura, jen la atombombo.
La mortigilo sen rival’!
La kompatinda packolombo
Baraktas en danĝer’ de fal’.
Jen, eblas por la mondbatal’
Disliberigi la fantomojn,
Ĝis plenumiĝos la fatal’:
La Ter’ solviĝos en atomojn.

Jam morte putras, sed al tombo
Ne volas fali Kapital’.
Ĝi vivon maskas kun aplombo
En mortodanca bakhanal’.
Jen, homoj, al vi sangpokal’,
Elsorbu el ĝi la aromojn,
Ĝis la festenon finos knal’:
La Ter’ solviĝos en atomojn.

Ĉu helpus do la hekatombo,
La pluv’ de fajro kaj de ŝtal’,
La granda landbalaa trombo
Al estroj de la mon-ĝangal’?
Ne! Sed por savi de skandal’
La bankrotkapajn ekonomojn,
Necesas io! Nur detal’:
Se l’ Ter’ solviĝos en atomojn.

Princoj de l’ Mono! Ĉi regal’
Ne logos al vi plu la homojn,
Sed sub vi vere, jen final’:
La Ter’ solviĝos en atomojn.

Serio de teruraj militoj instigis la naciojn al drasta solvo: la starigo de internacie subtenitaj komitatoj kies tasko estis mortigi la estrojn de iuj ŝtatoj kiuj ekmilitis pro iu ajn kaŭzo. Tio tiel sukcese kuraĝigis pacajn solvojn al internaciaj problemoj, ke rezultis jarcentoj de seninterrompa paco, kiujn oni iom troige nomis la Miljara Paco.

el Tri rakontoj pri la Miljara Paco de John Francis

el: http://www.kafejo.com/

Fabrizio De André estis itala kantaŭtoro kaj mortis antaŭ sep jaroj. Lia voĉo estis ’simpatia’ (laŭ etimologio: kunsentanta) al apartigitaj homoj, kiaj putinoj, ciganoj, revuloj kaj ties temoj, unu el tiuj estis la paco. Jen, la plej fama el liaj kanzonoj, “La milito de Pjero”
(Plulegu)

Mi, Nicola, dediĉas ĝin al Cez’ kiu mem ĝin tradukis tiel bele.

IMAGU

Imagu nin sen dioj.
Ĝi tre facilas, ĉu?
Kaj sen infero,
kaj super ni nur blu’.
Imagu, ke l’ homaro
vivas en la nun’. A ha….

Imagu nin sen landoj.
Ne estas pen’ por vi.
Sen murdoj kaj herooj,
kaj eĉ sen religi’.
Imagu: ĉiuj homoj
vivas en harmoni’.

Eble ŝajnas, ke mi revas,
sed mi jam ne solas plu.
Vi iam nin aliĝu
por ke l’ mondo kunu, ĉu?

Imagu nin sen havoj -
vi miros pri l’ eblec’.
sen riĉo kaj malsato,
en plena beatec’.
Imagu: ĉiuj homoj
vivos en fratec’.

Eble ŝajnas, ke mi revas,
sed mi jam ne solas plu.
Vi iam nin aliĝu,
kaj la mondo kunos, ĉu?