Poetoj por la paco, kontraŭ milito

LA PENSOJ LIBERAS

(germana popolkanto)

sondokumento (klaku Audiodatei des Liedes)

La pensoj de la hom’
liberas kaj restas,
laŭ nokta fantom’
kaŝite ja estas.

Ĝin hom’ nek divenas
nek ĉenoj katenas.
Do restas laŭ senc’,
ke liberas la pens’!

Mi pensas kun plezur’,
kverelojn evitas.
Sekrete mi nur
pri ĉio meditas.

Dezirojn- vi sciu,
malhelpas neniu,
ĝi restas laŭ senc’,
ke liberas la pens’!

Se iu ĵetos min
karceren ĉepane,
mi simple diras lin:
“Vi agas ja vane.
La pensoj trapasos
kaj murojn frakasos
per forta potenc’,
ĉar liberas la pens’.”

Kaj tial ĉe la fin’
mi zorgojn forŝovu,
ke vivgoĵo min
do daŭre plu movu.

Mi povas sentime
beati anime
laŭ sento kaj mens’,
ĉar liberas la pens'’!

germana popolkanto

“Die Gedanken sind frei”

Vortoj de “fluganta folio” (1780)

tradukis Cezar

surbaze de traduko de B.Klatil

Legendo pri la morta soldato

(1918)

1
Printempo kvara de l’ milit’.
Sen espero, ke venas fin’,
decidis soldat’ sen plia hezit’
heromortigi sin.
2
La Ekscelenc’ bedaŭris ĝin,
ne pretis jam la milit’,
ke la soldat’ mortigis sin.
Tro fruis la suicid’.

(Plulegu)

La poezio estas paca ago. La paco konsistigas la poeton kiel la faruno la panon.

Ernst Jandl

PATRO VENU, RAKONTU PRI L’ MILIT’

patro venu rakontu pri l’ milit’
kiel vi ekservis
patro venu rakontu pri l’ milit’
kiel vi pafis, patro venu rakontu pri l’ milit’
kiel vi vundiĝis
patro venu rakontu pri l’ milit’
kiel vi falis
patro venu rakontu pri l’ milit’

Ernst Jandl

VATER KOMM ERZÄHL VOM KRIEG

vater komm erzähl vom krieg
wiest eingrückt bist
vater komm erzähl vom krieg
wiest gschossen hast
vater komm erzähl vom krieg
wiest verwundt worden bist
vater komm erzähl vom krieg
west gfallen bist
vater komm erzähl vom krieg

***

Al la postnaskitoj

Vere, mi vivas en mornaj tempoj!
La fidoplena vorto estas malsaĝa. Glata frunto
estas signo por mankanta sentemo. La ridanto
nur ne ricevis ankoraŭ
la teruran informon.

(Plulegu)

Bertolt BRECHT [BERtold breĥt] (naskiĝis la 10-an de februaro, 1898, mortis la 14-an de aŭgusto, 1956) estis germana verkisto, dramisto kaj reĝisoro, li havis komunismajn idealojn. Brecht naskiĝis en Augsburg. Abomenante la germanan politikon kaj persekutate de la regantoj, li en 1933 forlasis Germanion kaj vivis inter alie en Svisio, Finnlando, Danio kaj Usono. En 1949 Brecht revenis al Orienta Berlino, kie li kune kun sia edzino, la aktorino Helene Weigel, fondis la teatran grupon “Berliner Ensemble”. Brecht mortis en Berlino en 1956.

El Vikipedio

En Esperanto troveblas:

• multaj poemoj en la retejo de Cez
  
• “Historioj pri sinjoro Kojno”, “La mantelo herezula”, “Pecoj el Me-ti, Libro de turnoj” kaj “Pecoj el la Tui-romano” en la retejo de Vilhelmo Lutermano
• Trigroŝa romano

Kun afabla rajtigo de la aŭtoro mem.

Promesita tero kaj Kanao

Promesita tero

Palestinon salomoni
en du apartojn.

Sur nia grundo planti
Ŝangrilaon.

El ceteroj alĥemii
geton, gulagon.

Pretere,
glatigi Libanon.

Madrido, 27.7.2006

“Kanao”

Kaj estis sango en la tuta lando Egipta.
Eliro 7, 21

Krimuloj revizitas la krimejon
en Irako, en Libano.

La pugno ĥirurga de Davido,
armoj de Goliato.

Limbe, plia provo
ripeti la miraklon en Kanao:

ne akvon fari vino
sed verŝi sangon.

Madrido, 30.7.2006

El: la blogo de Jorge

Kun afabla rajtigo de la aŭtoro mem.

La silento pezegas
sur nia verto ĉi-vespere,
kaj majo forvaporas
en sulfurajn fumojn,
flavajn nubojn super densa maro
violkolora.
Sed ĉi vokaloj
neniam atingos vin,
ĉar emajlo tegas
viajn okulojn.
Jam longe ni atendis, kaj per sobraj
vortoj ni vokis la matenon;
nia espero estis
la pala haŭto
de via frunto. Ni ĉarpentis
varmajn somerojn, kaj por vi konstruis
la sezonon de l’ migdalo kaj de l’ pino,
kaj l’ ombron freŝan de iliaj branĉoj.
Pasis la kormorano
feliĉa, kaj eĥo spegulis
transmaren nian kanton; murmuradis
la olivarboj dolĉe, laŭ la vojo
kiu deklivas al la oceano.
Progresis nia voko,
elanis niaj sonĝoj al la lumo,
kaj en la vento
ni flaris menton kaj rezinon;
sur la flagoj de l’ arbaro
suno briligis
la randon de l’ folioj.

Sed venis homoj
kun profiloj de satrapoj: en iliaj manoj
jen pesiloj el latuno.
Ili volis noktofarbi
nian matenon, kaj nia koro
fandiĝis kiel vakso….
Jen, fandiĝis: tamen vortoj ne rivelos
la mensvulkanon,
ili bildigos nur
korkan lunon
kaj la koŝmaron de via stumpoj.
Ĝuste vi, infano nova
krie dissplitos nian ringon
arkanan: al via semida doloro
ĉi silabojn mi sendas. Al vi,
kiun la morto trafis
hazarde.

Mauro Nervi, La turoj de l’ ĉefurbo

Tiun ĉi afiŝon mi retrovis tute hazarde. Ĝin ekkreis la kara Cez’ kies vera nomo estas Hans-Georg Kaiser, genia homo kaj tre tre klera. Mi trovis ĝin tute hazarde antaŭ iom da tagoj kaj aperis sub miaj okuloj. Sinjorino Scivolemo instigis min eklegi kaj vidis, ke Cez’ pretigis ĝin la 28an de Novembro, 2005a je 14a kaj 54 minutoj. Mi ne scias, kial li ne plu afiŝis ĝin. Nek iam, eble, mi scios la kaŭzon.
Sed nun 27an de Aprilo 2006a, afiŝi tiun ĉi poemon de Kalocsay havas signifon. Duoblan, mi dirus. Ĉar tiel ne nur oni rememoras unu el niaj plej gravaj poetoj, sed ankaŭ ĉar oni rememoras liajn vortojn, ideojn kaj pensojn. Iasence ni donas al li tiun senmortecon kiun li certe meritas.
Eĉ pli. Des pli ni aŭskultas radi-, televid- elsendojn, ni sentas ke nia mondo ne estas en paco. Ni ne estus revuloj se ni pensus nin en vere paca mondo, ni estus frenezaj. Ni devas lerni nian pasintecon, por bone vivi la nuntempecon. Nur tiel ni povas esperi je paca estonteco.

K. KALOCSAY
Balado pri la atombombo

aperis en Literatura Mondo, 1947, p. 9

Hip, hura, jen la atombombo.
La mortigilo sen rival’!
La kompatinda packolombo
Baraktas en danĝer’ de fal’.
Jen, eblas por la mondbatal’
Disliberigi la fantomojn,
Ĝis plenumiĝos la fatal’:
La Ter’ solviĝos en atomojn.

Jam morte putras, sed al tombo
Ne volas fali Kapital’.
Ĝi vivon maskas kun aplombo
En mortodanca bakhanal’.
Jen, homoj, al vi sangpokal’,
Elsorbu el ĝi la aromojn,
Ĝis la festenon finos knal’:
La Ter’ solviĝos en atomojn.

Ĉu helpus do la hekatombo,
La pluv’ de fajro kaj de ŝtal’,
La granda landbalaa trombo
Al estroj de la mon-ĝangal’?
Ne! Sed por savi de skandal’
La bankrotkapajn ekonomojn,
Necesas io! Nur detal’:
Se l’ Ter’ solviĝos en atomojn.

Princoj de l’ Mono! Ĉi regal’
Ne logos al vi plu la homojn,
Sed sub vi vere, jen final’:
La Ter’ solviĝos en atomojn.

Serio de teruraj militoj instigis la naciojn al drasta solvo: la starigo de internacie subtenitaj komitatoj kies tasko estis mortigi la estrojn de iuj ŝtatoj kiuj ekmilitis pro iu ajn kaŭzo. Tio tiel sukcese kuraĝigis pacajn solvojn al internaciaj problemoj, ke rezultis jarcentoj de seninterrompa paco, kiujn oni iom troige nomis la Miljara Paco.

el Tri rakontoj pri la Miljara Paco de John Francis

el: http://www.kafejo.com/